سرسیاه‌های بینی، منافذ بازشده، جوش‌های ریز زیر پوستی و پوستی که همیشه چرب به نظر می‌رسد؛ اگر این‌ها آشنا به نظر می‌رسد، احتمالاً اسم سالیسیلیک اسید یا BHA را شنیده‌اید. این ماده یکی از قدیمی‌ترین و بهترین مواد فعال برای پوست‌های چرب و مستعد جوش است. اما مثل هر ماده‌ی فعال دیگری، اگر درست استفاده نشود می‌تواند پوست را خشک و تحریک کند.
در این راهنمای جامع، BHA را از پایه می‌شناسیم: چه فرقی با AHA دارد، چرا برای جوش و سرسیاه مفید است، چه درصدی مناسب است، چطور در روتین بگنجد و چه محصولاتی در دلیسا موجود است.
خلاصه: سالیسیلیک اسید (BHA) محلول در چربی است و به داخل منافذ نفوذ می‌کند؛ برای سرسیاه، جوش‌های ریز و پوست چرب عالی است. از ۲ تا ۳ بار در هفته شروع کنید، حتماً ضد آفتاب بزنید و همزمان با اسیدهای دیگر استفاده نکنید.
BHA چیست؟
BHA مخفف Beta Hydroxy Acid است. معروف‌ترین عضو این خانواده سالیسیلیک اسید است که از پوست درخت بید به‌دست آمده و امروز به‌صورت سنتتیک هم تولید می‌شود. BHA برخلاف AHAها (مثل گلیکولیک اسید) که آب‌دوست‌اند و روی سطح پوست کار می‌کنند، چربی‌دوست است؛ یعنی می‌تواند به داخل منافذ پر از چربی نفوذ کند و آنجا را پاک کند. به همین دلیل برای سرسیاه، منافذ مسدود و پوست چرب ایده‌آل است.
BHA چه کارهایی می‌کند؟
پاک‌سازی عمیق منافذ: چربی و سلول‌های مرده‌ی داخل منفذ را حل می‌کند.
کاهش سرسیاه و سفیدک: با جلوگیری از انباشت چربی و سلول مرده.
جلوگیری از جوش‌های جدید: منفذ باز و تمیز = احتمال کمتر جوش.
اثر ضد التهابی خفیف: سالیسیلیک اسید با ساختاری شبیه آسپرین، التهاب و قرمزی را کم می‌کند.
بافت صاف‌تر: لایه‌برداری ملایم سطح پوست.
BHA نمی‌تواند جوش‌های سخت و دردناک زیرپوستی (آکنه‌ی کیستیک) را درمان کند؛ این موارد نیازمند ارزیابی پزشک پوست هستند. بیشتر درباره‌ی آکنه در صفحه‌ی آکنه و جوش صورت بخوانید.
BHA در برابر AHA
ویژگی | BHA (سالیسیلیک اسید) | AHA (گلیکولیک، لاکتیک ...) |
|---|---|---|
حلالیت | در چربی | در آب |
محل اثر | داخل منافذ + سطح | سطح پوست |
مناسب برای | پوست چرب، سرسیاه، جوش | کدری، بافت ناهموار، لک سطحی، پوست خشک و معمولی |
تحریک | معمولاً کمتر از AHA قوی | حساسیت به نور بیشتر |
توضیح کامل اسیدها را در لایه‌برداری شیمیایی AHA، BHA و PHA ببینید.
چه درصدی مناسب است؟
۰.۵ تا ۱ درصد: شروع، پوست حساس، شوینده‌ها و تونرهای روزانه.
۲ درصد: رایج‌ترین غلظت برای لایه‌بردار ماندگار؛ برای پوست چرب و مستعد جوش.
بالاتر از ۲ درصد: پیل‌های حرفه‌ای که توسط متخصص اعمال می‌شوند.
محصولات BHA و ضد جوش در دلیسا
لایه‌بردار ماندگار
محلول لایه‌بردار و پاک‌کننده جوش‌های سرسیاه BHA Blackhead Power Liquid کوزارکس: مایع BHA برای لایه‌برداری ماندگار روی پوست؛ پاک‌سازی سرسیاه و منافذ.
شوینده‌ها با BHA یا سالیسیلیک اسید
شوینده روزانه‌ی ملایم سالیسیلیک اسید کوزارکس: انتخاب ملایم برای مصرف روزانه.
شوینده‌ها فقط کوتاه روی پوست می‌مانند و اثرشان ملایم‌تر است؛ برای شروع BHA عالی هستند. دسته‌ی شوینده‌ی صورت و بهترین شوینده برای پوست چرب را ببینید.
سرم‌ها و کمک‌کننده‌های ضد جوش و منافذ
سرم کوچک‌کننده منافذ نامبوزین No.3 با بایو‌رتینول و نیاسینامید (کوچک‌کننده منافذ)
سرم نیاسینامید ۱۵٪ کوزارکس برای تنظیم چربی (راهنمای نیاسینامید)
سرم تسکین‌دهنده و ضدقرمزی آنوا آزلائیک اسید + هیالورون: برای قرمزی و جوش‌های التهابی خفیف.
دسته‌های ضد جوش و سرم ضدجوش را هم ببینید. روتین کامل پوست چرب: روتین پوست چرب.
نحوه‌ی صحیح استفاده از BHA
شب، صورت را بشویید و خشک کنید.
مقدار کمی از لایه‌بردار BHA را روی پنبه یا با دست روی صورت بزنید (T-zone، گونه‌ها).
آبکشی نکنید (در محصولات ماندنی). ۱۰ تا ۲۰ دقیقه صبر کنید تا بنشیند.
یک سرم آبرسان و مرطوب‌کننده‌ی ملایم بزنید.
برنامه‌ی شروع
هفته‌های ۱ و ۲: ۲ شب در هفته
هفته‌های ۳ و ۴: ۳ شب در هفته
در صورت تحمل: شب‌های یک‌در‌میان، حداکثر هر شب برای پوست‌های بسیار چرب
اگر پوست شما حین استفاده سوزش جدی، قرمزی شدید یا پوسته‌پوسته شدن پیدا کرد، دفعات را کم کنید و یک هفته استراحت بدهید. «بیشتر» الزاماً «بهتر» نیست.
ترکیب BHA با سایر مواد
ماده | وضعیت |
|---|---|
نیاسینامید | همراه عالی برای کنترل چربی |
هیالورونیک اسید، سرامید | ضروری برای جبران خشکی |
رتینول | در شب‌های جدا؛ راهنمای رتینول |
AHA یا اسید دیگر | همزمان نه؛ جدا یا متناوب |
ویتامین C فعال | در زمان‌های جدا؛ ویتامین C |
بنزوئیل پروکسید | با مشورت پزشک؛ همزمان نه |
کسانی که باید احتیاط کنند
زنان باردار/شیرده: سالیسیلیک اسید با غلظت بالا یا پیل‌ها را فقط با مشورت پزشک استفاده کنند.
افراد دارای حساسیت به آسپرین.
پوست‌های بسیار حساس یا دارای اگزما، روزاسه یا آسیب‌دیده‌ی سد پوست.
مصرف‌کنندگان داروهای ایزوترتینوئین: لایه‌برداری اضافه ممنوع است مگر با نظر پزشک.
اشتباهات رایج
استفاده‌ی هر روز و چند بار در روز.
ترکیب همزمان با رتینول، AHA و اسکراب.
نزدن ضد آفتاب.
فشار دادن و کندن سرسیاه‌ها با دست؛ باعث جای جوش و بزرگ شدن منافذ می‌شود.
استفاده روی پوست خشک و آسیب‌دیده.
انتظار «بستن» منافذ؛ BHA فقط آن‌ها را تمیز و ظاهرشان را بهتر می‌کند.
حذف مرطوب‌کننده به بهانه‌ی چرب بودن پوست (راهنمای آبرسانی).
پاک‌سازی و روتین کامل برای پوست مستعد جوش
یک روتین ساده و کارا برای پوست مستعد جوش:
صبح: شوینده‌ی ملایم، نیاسینامید، مرطوب‌کننده‌ی سبک، ضد آفتاب بدون چربی.
شب: پاک‌سازی (در صورت آرایش دو مرحله‌ای؛ راهنما)، BHA (۲ تا ۳ شب)، سرم آبرسان یا ترمیم‌کننده، مرطوب‌کننده.
روتین‌های بیشتر: روتین پوستی چیست؟.
نتیجه‌گیری
BHA برای پوست‌های چرب، دارای سرسیاه و جوش‌های ریز یکی از مؤثرترین انتخاب‌هاست، اما باید با حوصله و ملایمت استفاده شود. از غلظت و دفعات پایین شروع کنید، مرطوب‌کننده را فراموش نکنید و هر روز ضد آفتاب بزنید. نتیجه‌ی ماندگار در چند هفته ظاهر می‌شود.
سؤالات متداول
BHA را صبح استفاده کنیم یا شب؟
شب بهتر است. در هر صورت صبح روز بعد ضد آفتاب ضروری است.
آیا سالیسیلیک اسید پوست را خشک می‌کند؟
در صورت زیاده‌روی یا استفاده روی پوست خشک بله؛ با دفعات کم و مرطوب‌کننده‌ی مناسب خشکی کنترل می‌شود.
BHA و AHA را می‌توان با هم استفاده کرد؟
همزمان توصیه نمی‌شود؛ در شب‌های جدا یا تحت نظر پزشک.
چقدر طول می‌کشد سرسیاه‌ها کم شوند؟
معمولاً بعد از ۴ تا ۸ هفته استفاده‌ی منظم تفاوت قابل مشاهده است.
آیا BHA منافذ را کوچک می‌کند؟
اندازه‌ی منافذ ژنتیکی است؛ BHA با تمیز کردن منافذ ظاهر آن‌ها را بهتر می‌کند.
آیا BHA برای پوست حساس مناسب است؟
با غلظت کم (۰.۵ تا ۱٪) و دفعات کم و پچ تست ممکن است قابل تحمل باشد؛ در پوست خیلی حساس با پزشک مشورت کنید.
